على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3546
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مؤلف و تركيبكننده كلام منثور و استاد سخن و انشاكننده . ج : منشيان . و منشى فلك : عطارد . منشى ( maneci ) ص . پ . ذاتى و جبلى و طبيعى . منشيا ( mancey ) ا . پ . بلغت زند و پازند : خادم آتشكده . منشئات ( monca ' t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوشتجات منشيانه و مترسلانه كه بطور ان شاء نوشته باشند . منشيان ( monciy n ) پ . ج . منشى . منشيانه ( monciy ne ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بانشا و بلاغت و هر آنچه بطور ان شاء نوشته باشند . منشىخانه ( monci - x ne ) ا . پ . دار الانشا . منشيدن ( mancidan ) ف - ل . م . پ . قى كردن و استفراغ نمودن و نفرت داشتن . منشىگرى ( monci - gari ) ا . پ . شغل و عمل ان شاء . منصاح ( mons h ) ا . ع . آبى كه فراگيرد سطح زمين را . منصال ( mans l ) ا . ع . سنگى دراز به قدر يك ذراع كه بدان چيزى را مىگوبند . و گروهى از لشكر كم از سى يا چهل . منصب ( mansab ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رتبه و عهدهاى كه از جانب پادشاه به كسى مرحمت مىگردد و ورج ( varj ) و يا ورج ( verj ) نيز گويند . و جاى مرتفع و جايى كه در آن چيزى افراخته مىكنند . و صاحب منصب : داراى رتبه و عهده و منصبدار . منصب ( manseb ) ا . ع . جاى بازگشت و اصل هر چيزى . و بلندى و رفعت . يق : له منصب اى علو رفعة . و فلان له منصب صدق : يعنى فلان داراى اصل و نژاد نيكى است . و امراة ذات منصب : يعنى زن صاحب حسب و جمال . ج : مناصب . منصب ( mensab ) ا . ع . ابزارى آهنين كه ديك را بر آن نصب مىكنند . ج : مناصب . منصب ( monsab ) ص . ع . مانده گردانيده شده و رنج رسيده و دردمند گشته . منصب ( monsab ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ريخته شده مانند آب . منصب ( monseb ) ص . ع . هم منصب : هماندوه و رنجآور . منصب ( monassab ) ص . ع . ثرى منصب : خاك نمناك برهم نشسته . و ثغر منصب : دندانهاى هموار و برابر رسته . منصب ( monsabb ) ص . ع . ريخته شده و گرفتار عشق . و زمين نشيبدار . منصبة ( mansabat ) ا . ع . عيش ذو منصبة : زيست با رنج و كلفت . منصبة ( monassabat ) ص . ع . احجار منصبة : سنگهاى روهم گذاشته شده . منصبدار ( mansab - d r ) ص . پ . كسى كه داراى رتبه و عهده از جانب پادشاه باشد و منسوب بادارهاى از ادارات دولتى . منصبغ ( monsabeq ) ص . پ . مأخوذ از تازى - رنگين شده و رنك گرفته . و فرو رفته و غوطهور شده . منصبن ( monsaben ) ص . ع . برگشته . منصبى ( mansabi ) ص . پ . منسوب و متعلق بمنصب و رتبه و عهده . منصة ( manassat ) ا . ع . حجله و خانه آراسته جهة عروس . و تماشاخانه . منصة ( menassat ) ا . ع . هر آنچه به روى عروس را نشانند . منصح ( mansah ) ا . ع . نام موضعى . منصح ( mensah ) و منصحة ( mensahat ) ا . ع . سوزن . منصدع ( monsade ' ) ص . ع . شكافته و چاك شده . منصرح ( monsareh ) ص . ع . پيدا و آشكار شده . منصرف ( monsaraf ) ا . ع . جاى برگشتن . منصرف ( monsaref ) م . ع . برگشتن . منصرف ( monsaref ) ا - ص . ع . بازمانده و برگشته . و الاسم المنصرف : اسمى كه جر و تنوين در وى داخل گردد . و غير المنصرف : آنكه جر و تنوين در وى داخل نشود . و نيز منصرف : نام موضعى ميان حرمين . منصرف ( monsaref ) ص - م . ف . پ . مأخوذ از تازى - برگشته و رجعت نموده و از حالى بحالى برگردنده و از قصد و آهنك خود بازگشته . منصرم ( monsarem ) ص . ع . ريسمان بريده و قطع شده . منصع ( mansa ' ) ا . ع . انجمن و مجلس . و جايى كه جهة بول و قضاى حاجت تخليه كنند . ج : مناصع . منصف ( mansaf ) ا . ع . ميانه راه . ج : مناصف . و نام رودبارى در يمامه . منصف ( mansaf ) و ( mensaf ) ا . ع . خدمتگار . ج : مناصف .